68 boeken over verzet

Geïnspireerd door het enorme verzet in Minnesota van de afgelopen weken, riepen we de abonnees van onze nieuwsbrief op om boeken te tippen waarin verzet een belangrijke rol speelt. Daar werd massaal gehoor aan gegeven: vandaag presenteren we een tiplijst met maar liefst 68 (toevallig precies hét protestjaar van de 20e eeuw) belangrijke romans, poëziebundels en andere boeken over verzet, volgens de lezers van ILFU Daily.

Thema

Verplichte Kost

Tags

Leestips Verplichte kost Boektips
Foto: James Eades

Word ILFU Member en kijk al onze programma's online terug

Nu de eerste maand gratis

Romans

Misschien spreekt het verzet in Minnesota wereldwijd wel zo tot de verbeelding, door het beeld dat in fictie als Fargo van de bevolking van die staat geschetst wordt: kalm, beleefd, conflictmijdend zelfs. Dat juist in deze staat massaal protest is ontstaan, geeft ons het gevoel dat het overal mogelijk is. We beginnen deze lijst met een ode aan fictie: zestien romans die onze lezers tipten. Mocht je bij verzet meteen de Tweede Wereldoorlog denken: geen nood, die komt verderop ruimschoots aan bod.

Gliff van Ali Smith (2024, vertaald door Karina van Santen)

Als twee kinderen op een dag thuiskomen, zien ze dat er een rode verfstreep om hun huis is geschilderd. Wat heeft die verf te betekenen? Met het in vorm en gevoel vernieuwende Gliff slaat Ali Smith een nieuwe, fabelachtige weg in haar oeuvre in en laat ze haar licht schijnen over de groeiende duisternis van onze chaotische wereld.

Dit boek in een leesclub bespreken? Download onze reader

Demon Copperhead van Barbara Kingsolver (2025, vertaald door Monique ter Berg en Jetty Huisman)

We volgen het leven van Damon Fields, die al gauw de bijnaam Demon krijgt toebedeeld. Na de dood van zijn alleenstaande moeder belandt hij in een reeks mislukte pleeggezinnen en krijgt hij te maken met geweld, uitbuiting en verslaving. Ondanks dit alles blijft zijn overlevingsdrang bovendrijven. Kingsolver laat in haar hedendaagse variant op het werk van Dickens zien hoe het is om op te groeien in een omgeving waar je lot zo goed als bepaald lijkt bij je geboorte.

Een wereld valt uiteen van Chinua Achebe (2008, vertaald door Jan Dicker)

De Nigeriaanse auteur Chinua Achebe (1930-2013) debuteerde in 1958 met deze roman, die een directe aanklacht vormt tegen witte onschuld en onwetendheid. Het vormt het eerste deel van een losjes verbonden trilogie, waarin Achebe vertelt over de Britse kolonisatie van West-Afrika vanuit het perspectief van de onderworpenen – een fictief Igbo-volk in Oost-Nigeria.

1984 van George Orwell (2019, vertaald door Tinke Davids)

Toch bijna een handboek over verzet te noemen. In Orwells steeds weer herdrukte anti-utopie zien we het levensbelang van verzet, maar ook hoe de grondbegrippen van een systeem – angst, haat, surveillance en macht – elke vorm van vrijheid en individualiteit de kop in kan drukken.

Mensenwerk van Han Kang (2016, vertaald door Monique Eggermont)

Han Kang vertelt over een verzwegen episode uit de Zuid-Koreaanse geschiedenis: de opstand in Gwangju in mei 1980. Aan de hand van zeven verschillende vertellers laat zij zien hoe deze gebeurtenis doorwerkt in het leven in Zuid-Korea van 1980 tot 2013. In deze rijk gestructureerde klaagzang demonstreert Han Kang een meesterlijke beheersing van toon, wanneer zij zich beweegt tussen de harde realiteit van onderdrukking, duisternis, onsamenhangende fantasie en de poëzie van het alledaagse.

Naar het paradijs van Hanya Yanagihara (2022, vertaald door Inger Limburg en Lucie van Rooijen)

Een drieluik over Amerika. In een alternatieve versie van 1893 lijkt iedereen vrij om te beminnen wie hij wil; in een door de aidsepidemie geteisterd Manhattan van 1993 volgen we levens die door angst, verlies en verlangen worden getekend; en in een dystopisch New York van 2093 leidt klimaatverandering tot opeenvolgende pandemieën en een verstikkende controle waarin vrijheid verdwenen is. Samen vormen deze drie delen een weergaloos epos over familie, verlies, de zoektocht naar liefde én de uiteenlopende vormen van verzet die daaruit kunnen ontstaan.

Geest komt op van Isabella Hammad (2023, vertaald door Gerda Baardman en Jan de Nijs)

Na een dramatische affaire met een toneelregisseur reist actrice Sonia Nasir naar Haifa, naar haar oudere zus Haneen. Daar ontmoet ze de charismatische regisseur Mariam en stemt ze toe mee te spelen in een Hamlet-opvoering op de Westelijke Jordaanoever. Terwijl de Palestijnse acteurs talloze obstakels trotseren, vervaagt Sonia’s oude leven en krijgt ze de kans zichzelf opnieuw uit te vinden in het land van haar voorouders. Geest komt op van Isabella Hammad is een roman over identiteit, familiebanden en verzet in de Palestijnse gebieden.

Sinaasappels zijn niet de enige vruchten van Jeanette Winterson (2022, vertaald door Geertje Lammers)

Het semi-autobiografische verhaal van Winterson eigen jeugd onder invloed van godsdienstig fanatisme. Als baby wordt ze door een strenggelovig echtpaar geadopteerd en voorbereid op een leven als zendeling. Op zestienjarige leeftijd breekt ze los uit deze wereld van bijbels en bekeringen, kiest voor verboden liefde en ontdekt tussen de regels door haar eigen verhaal.

De stad der blinden van José Saramago (2011, vertaald door Harrie Lemmens)

Een man wordt in het verkeer plotseling blind, waarna al snel blijkt dat zijn blindheid besmettelijk is. Een groot deel van de bevolking van Lissabon raakt getroffen en wordt in een ziekenhuis geïsoleerd. Daar ontstaan gruwelijke, chaotische omstandigheden, waarin de beschaving afbrokkelt en het onderscheid tussen goed en kwaad steeds dringender wordt.

Het tegenovergestelde van een mens van Lieke Marsman (2017)

Een ‘roman’ zoals op de omslag staat, maar Marsman beschrijft het zelf mooier als 'iets tussen een roman en essaybundel over liefde, eenzaamheid en klimaatverandering in'. Het tegenovergestelde van een mens gaat over de pas afgestudeerde klimaatwetenschapper Ida, en haar worstelingen met intimiteit, haar verhouding tot haar vriendin Robin, haar verlammende angst voor de klimaatcatastrofe en de vraag hoe je moet leven en liefhebben in een wereld die op verschillende fronten ontwricht raakt.

Het verhaal van de dienstmaagd van Margaret Atwood (2019, vertaald door Gerrit de Blaauw)

Binnen de grenzen van de voormalige Verenigde Staten heeft een christelijke beweging de macht gegrepen. In deze nieuwe Republiek Gilead dient eenieder naar de letter van het Oude Testament te leven. Vanfred behoort tot de nieuwe klasse der ‘Dienstmaagden’ die slechts één doel heeft: zich voort te planten. Alleen ’s nachts in haar sobere kamer is ze vrij om zich over te geven aan haar illegale herinneringen: het lezen van boeken, haar eigen naam, het nu irrelevant geworden begrip ‘liefde’.

Dit boek in een leesclub bespreken? Download onze reader

July's mensen van Nadine Gordimer (1982)

Tijdens een fictieve burgeroorlog in Zuid-Afrika vlucht de witte familie Smales naar het plattelandsdorp van hun zwarte huisbediende, July, waardoor de bestaande machtsverhoudingen volledig omdraaien. 

Het bewind van de gelukkigen van Nelleke Noordervliet (2025)

In een samenleving waar al tien jaar geen vrije pers meer bestaat verruilt voormalig journalist Sophie Roth de hoofdstad voor een huisje op het platteland, ver weg van het valse geluk dat het nieuwe bewind onder dwang heeft verspreid. Ze wil opnieuw beginnen in de kleine gemeenschap, maar stuit op achterdocht en terughoudendheid. Als ze in aanraking komt met het verzet wordt ze voor een moeilijke keuze gesteld: die tussen gewelddadige actie en verdachte afzijdigheid. De roman houdt ons pijnlijk geloofwaardig voor wat er zou kunnen gebeuren als een democratisch gekozen partij de absolute macht in Europa naar zich toetrekt en de oppositie op allerlei manieren uitschakelt.

Jaag je ploeg over de botten van de doden van Olga Tokarczuk (2020, vertaald door Charlotte Pothuizen en Dirk Zijlstra)

In een afgelegen Pools dorpje vertelt de excentrieke zestiger Janina Duszejko over de dood van haar buurman en andere vreemde gebeurtenissen van de laatste tijd. Janina leidt een teruggetrokken leven: ze is een liefhebber van de natuur, houdt zich bezig met astrologie en vertaalt als hobby de poëzie van William Blake. Wanneer leden van de lokale jachtvereniging vermoord worden aangetroffen legt zij zich niet neer bij de officiële verklaring en besluit ze eigenhandig op onderzoek uit te gaan.

Een man van Oriana Fallaci (1979)

Het gruwelijke verhaal van de gevangenschap van dichter en verzetsstrijder Alexander Panagoulis onder het Griekse kolonelsregime. Oriana Fallaci, met wie hij tot aan zijn dood een relatie had, schetst hoe zijn onbuigzame verzet en zijn onafhankelijkheid van elke partij hem internationale bekendheid gaven. Fallaci verweeft feit met fictie: het boek is een egodocument, politiek pamflet en Griekse tragedie tegelijk.

Weken maanden jaren (2022, vertaald door Lette Vos) van Sara Baume

Een boek dat laat zien dat verzet niet altijd letterlijk of luid hoeft te zijn, aldus onze nieuwsbriefabonnee Hymne: ‘Prachtig zintuigelijk boek over een stel dat leeft met de intimiteit van de natuur, hun huis, de elementen en het verval dat bij het leven hoort en we in deze tijd graag wegpoetsen. (Stil) verzet tegen consumeren en materialisme, tegen met moderne leven en continue zichtbaar moeten zijn.’

Poëzie

Dat niet alleen proza tot maatschappelijke weerstand inspireert, bewees onze nieuwsbriefabonnee Marije, die deze vier mooie boeken tipte: 'Enkele dichtbundels en een hybride schrijven die allen niet zozeer gaan over verzet, maar gelden als verzet. Ze gaan over (gedwongen) migratie, racisme, kolonialisme, en vaak over Amerikaans imperialisme. Voor alle vijf geldt dat de persoonlijke levens en familiegeschiedenissen van de schrijvers grondstof zijn.'

Hard damage van Aria Aber (2019)

Deze dichtbundel onderzoekt meedogenloos het zelf en haar tekortkomingen. In lyrische en documentaire gedichten en essayistische fragmenten verkent Aria Aber de historische en persoonlijke implicaties van de relaties tussen Afghanistan en Amerika.

Invasive species en Ante body van Marwa Helal

Deze twee dichtbundels onderzoeken ontheemding, migratie en de vaak onzichtbare slachtoffers van discriminerend beleid. Via een grensvervagende, experimentele taal laten ze zien hoe de psychische gevolgen van verplaatsing en trauma zich in het lichaam nestelen.

Cannibal van Safiya Sinclair

De gedichten in Cannibal van Safiya Sinclair onderzoeken haar jeugd in Jamaica, koloniale geschiedenis, raciale verhoudingen in Amerika, vrouw-zijn, anders-zijn en verbanning. Sinclair tekent het beeld van een thuis dat niet langer bestaat en een lichaam dat bijna onbewoonbaar is.

The autobiography of a language van Mirene Arsanios

De bundel beschrijft hoe Arsanios het verlies van het vertrouwde omzet in literaire vervreemding. Ze bekritiseert het idee van een eenduidige 'moedertaal' en laat zien dat het privilegiëren van één taal andere talen onderdrukt.

Tweede Wereldoorlog

Natuurlijk denken veel mensen bij het woord 'verzet' meteen ook aan 'het verzet' tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nu is het Tweede Wereldoorlogboek een heel genre op zich geworden, maar deze veertien boeken werden aangeraden na onze oproep:

  • De celliste van Portofino van Alyson Richman

  • De dagboeken van Antonio Gramsci

  • De goede mens van Sezuan van Bertolt Brecht

  • Alle geschriften van Etty Hillesum

  • Komedie in mineur van Hans Keilson

  • De muur van John Hersey

  • Een land in verzet samengesteld door Mirjam Lange & Paul van Tongeren

  • Goede mensen van Nir Baram

  • Oorlogsduif van Onno Blom

  • In depot van Philip Mechanicus

  • Is dit een mens van Primo Levi

  • Bevrijdingsfeest van Simon Vestdijk

  • De reiziger van Ulrich Alexander Boschwitz

  • De donkere kamer van Damokles van Willem Frederik Hermans

Non-fictie en overige genres

En dan is er nog fantasy, science fiction en natuurlijk héél veel non-fictie over verzet geschreven – je zou bijna je hele reading challenge van 2026 op dit specifieke onderwerp kunnen toespitsen:

  • We are not numbers van Ahmed Alnouaq en Pam Bailey

  • They called me a lioness van Ahed Tamimi

  • De waarheid zal me bevrijden van Alejandra Ortiz

  • De patriarchen van Angela Saini

  • Sister Outsider en Zami van Audre Lorde

  • Mistborn van Brandon Sanderson

  • Het dagboek van Che Guevara

  • Verzet van Chris Keulemans

  • Na verzet komt (r)evolutie van Clarice Gargard

  • Pan's labyrinth van Cornelia Funke

  • Verzet van Czeslaw Milosz

  • Babylon, Albion van Dalia al-Dujaili

  • De keuze van Edith Eger

  • Optimistische woede. Fix het seksisme in de literatuur van Fixdit

  • The breaks van Julietta Singh

  • J'accuse; 40 schrijvers voor Palestina samengesteld door Lisa Weeda en Teddy Tops

  • De mythe van het gezin van Lotte Houwink ten Cate

  • Perfecte slachtoffers van Mohammed Al-Kurd

  • Long walk to freedom van Nelson Mandela

  • One day, everyone will have always been against this van Omar El Akkad

  • Hope in the dark van Rebecca Solnit

  • Leeft een rivier? van Robert MacFarlane

  • Waar verzet begint van Roel Meijvis

  • Het dagboek van Rosa Luxemburg

  • My brother, my land van Sami Hermez en Sireen Sawalha

  • Blueprint for revolution van Srđa Popović

  • Neem het niet! en Doe er iets aan! van Stéphane Hessel

  • Against the loveless world van Susan Abulhawa

  • De hongerspelen van Suzanne Collins

  • Verzet van Svetlana Alexijevitsj

  • Divergent van Veronica Roth

  • Three guineas van Virginia Woolf