Misschien wel het eerste boek dat ik in deze categorie las, en dat me meteen greep. Poëtische roman over een vader en zijn twee zoontjes die rouwen om de dood van hun echtgenote en moeder. Daarbij krijgen ze bezoek van een kraai, die ze door de grillen van dit proces loodst. Porter laat prachtig zien wat wit kan doen: het geeft ruimte aan het verdriet om een verdwenen dierbare en toont hoe ongrijpbaar alle gevoelens tijdens zo’n proces soms zijn. Een paar jaar geleden op de toneelplanken gebracht door Theater Rotterdam en regisseur Erik Whien, met Jacob Derwig als wanhopige vader. Werd vorig jaar ook eindelijk verfilmd, met Benedict Cumberbatch in de hoofdrol.

Jenny Offill vond haar vorm met Dept. of Speculation, vertaald als Verbroken beloftes (2014), haar doorbraak richting het grote publiek: bondige alinea’s met veel witregels. Ook in Weather, in het Nederlands verschenen als Weersverwachting, houdt ze die vorm aan – deze keer om het verhaal te vertellen van een bibliothecaresse die betrokken raakt bij de podcast van een klimaatwetenschapper, en zo wordt meegesleurd in diens apocalyptische ideeën. Bij auteurs die de fragmentarische vorm zo consistent gebruiken, rijst onder critici regelmatig de vraag of het geen trucje wordt. Een bijzondere vraag, vind ik: die stel je bij een meer reguliere vertelvorm toch ook niet? Van mij mag Offill voor altijd zo blijven schrijven: in haar werk blijft er altijd iets om naar te raden.

Weinig Nederlandse schrijvers durven zoveel weg te laten als Femke Brockhus. Ze debuteerde met het fascinerende Laat het stil zijn (2017) en vond haar weg naar het grote publiek met Kleine haperende vluchten (2022). In die compacte roman verdwijnt een moeder twee weken na de geboorte van haar eerste kind spoorloos, haar gezin achterlatend. Wat volgt, is een zoekend graven van de vader in herinneringen die haar vertrek aankondigden, en die iets kunnen vertellen over wat er met haar is gebeurd. De fragmentarische vorm is ook hier meer dan passend: als uiting van verlies, maar net zo goed als een onheilspellend gebrek aan informatie.

Voor velen het favoriete debuut van afgelopen jaar, en dat is zeer terecht: op een hoogst originele manier maakt Mariën de lezer deelgenoot van de postpartumdepressie van haar hoofdpersoon – een nog zelden door de literatuur aangeraakt onderwerp, dat die aandacht wel degelijk verdient. De tekst schiet van links naar rechts over de pagina, opgebroken in korte stukken die verwijzen naar eeuwenoude mythen, natuurkundige fenomenen en persoonlijke beslommeringen. Zo gebroken als de dagen en nachten van een kersverse ouder zijn, zo fragmentarisch is deze roman – en dat maakt deze vorm meer dan passend.

In deze roman komen twee van mijn liefdes samen: het fragmentarische en het feitelijke. Dijkhuis strooit allerlei wetenswaardigheden over ons uit terwijl ze ons deelgenoot maakt van de twijfels van een jonge vrouw die naar een eiland is vertrokken om haar gedachten over het ouderschap op een rijtje te zetten. Tussen de regels door lezen we zo over eenzaamheid, verwarring en rouw waaraan ze zelf nog nauwelijks woorden kan geven.