Brief aan de minister: Sholeh Rezazadeh schrijft minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat

Twintig schrijvers vormen een 'literair schaduwkabinet'. Ze schrijven elk een brief aan een minister uit het kabinet-Rutte IV, met daarin een leesadvies. Geen non-fictie, geen zelfhulpboeken of op feiten gestoelde analyses van maatschappelijke onderwerpen, maar fictie, romans, gedichten en verhalen die je in het hoofd van iemand anders verplaatsen. En dat is essentieel voor bewindslieden die aan het hoofd staan van een democratie. Vandaag aflevering 11: schrijver Sholeh Rezazadeh heeft een leestip voor Mark Harbers, minister van Infrastructuur en Waterstaat. Heb je zelf ook een goede romantip voor Harbers, laat die dan hieronder achter in de comments.

Tags

Literair Schaduwkabinet Natuur Politiek

Al meer dan 1000 ILFU leden steunen de fictie. Jij ook?

Vertel me meer

Geachte Excellentie, beste heer Harbers,

 

‘De stroom heeft mij leren luisteren, van hem zal ook jij het leren. Hij weet alles, die stroom, alles kan hij je leren. Kijk maar, dat heb je namelijk ook al van het water geleerd, dat het goed is om omlaag te gaan, te zinken, de diepte te zoeken.’

Iets van het water leren; hoe ver staan we vandaag de dag wel niet van deze zin af? Hoe sentimenteel en buitengewoon klinkt het, in een tijd waarin mensen niet eens de tijd nemen om naar het water te kijken. Zonder een bedoeling, zonder iets te willen bereiken, zonder het water te willen benutten. Zonder zich zorgen te maken over de plannen; over de toekomst, dat droge begrip.

Water is zo aanwezig in Nederland. De rivieren, de grachten, de zee, de regen, de wolken, de vissers, de bruggen. Je zou zeggen dat we hier midden in een grote waterdruppel leven. En hoe eenzaam, verlaten, de Rijn lijkt te zijn, hoe geluidloos de Noordzee is, hoe genegeerd de wolken zich voelen. Dat kunnen we niet weten. We kijken, ruiken en raken ze niet aan. We zwemmen maar door in de zoute zee van onze eigen woede, ons eigen belang.

 

Foto Afra Afrasiabi
Foto: Martijn Beekman

Als iemand die in Nederland woont - in een land waar het vaak over de toekomst gaat, over meer, beter, sneller, praktischer, over de angst om anders te zijn, gek te doen, op te vallen, te ver te gaan, geen toekomst te hebben -  is het nog belangrijker om soms echt naar het water te kijken en liefde aan haar te willen tonen. Om op zoek te gaan naar de rivieren, de zeeën, in ons. Om naar de rusteloze golven in ons te willen luisteren en niet te verlangen naar een veilige kust. Om ons leven ook als een soort stroom te zien… Niets was, niets zal zijn. Alles is, alles is concreet en heeft plaats in het heden.

Iets van het water leren; hoe ver staan we vandaag de dag wel niet van deze zin af? Hoe sentimenteel en buitengewoon klinkt het, in een tijd waarin mensen niet eens de tijd nemen om naar het water te kijken?

In Siddharta vertelt Hermann Hesse over een reiziger, een zoeker. Iemand die veel vragen heeft en het leven als lijden ziet, een eindeloos lijden. Op zoek naar antwoorden op zijn vragen en verlangen naar het ware zelf belandt hij, na een reis vol storing en afleiding, bij een rivier. Een rivier die hem met open armen omarmt, hem naar zijn innerlijke toevluchtsoord wijst, hem leert lief te hebben, te zijn, te begrijpen, van de eenvoud te genieten, als een kind.

Is dat niet wat wij nu, hier, meer dan ooit nodig hebben? Een kijkend oog, een luisterend oor voor de natuur. Aandacht voor ons innerlijke kind dat een wild dier aan het worden is omdat er van hem verwacht wordt om volwassen te zijn, zich te gedragen, mee te doen aan de zinloze spelletjes van groter, beter, sneller en niet te lang in de natuur te blijven hangen.

 

De kans dat u dit boek al kent en gelezen hebt is groot maar ik wil u vragen dit boek nog een keer te lezen en Siddhartha als een staatsburger te zien die het zoeken naar de ware menselijke bestemmingen niet wil opgeven.

In zo’n land, omgrensd met de natte handen van het water, mis ik de aandacht voor het water. Ik mis iemand die Water heet, Rivier, Regen, Mist, Wolk, Golf, Zee.

Ik mis ‘Rivierendag’; een vrije dag ter ere van de rivieren waarin iedereen stilstaat bij de rivier en haar bestaan. Een dag waarop iedereen iets blauws zou dragen, de hele dag in de buurt van een rivier zou verblijven en van het moment zou genieten ongeacht het weer.

Ik mis ‘Wolkendag’; een dag om de ontelbare schoonheid van de wolken in dit land te waarderen. Hoe ze op de dromen van de hemel lijken, hoe ze veranderen, blijven, groeien, verdwalen, hoe echt en nep ze tegelijkertijd zijn, net als het leven. Op die dag zou iedereen de hele dag water drinken, het schone, lekkere water van Nederland. Naar de verhalen van de vissers luisteren; op tv, in de radio en de krant, over de rivier, over de wolken.

Misschien zullen we dan onze hoofden boven de grote waterdruppel uit kunnen steken en naar de rivieren in onszelf kijken die, veronachtzaamd, aan het verdrogen zijn. Naar de rivieren die overstromen, de eilanden die onderlopen, de bomen waarvan het slaapritme verstoord raakt. Naar de mens in onszelf die zwak, klein en breekbaar is, behalve wanneer hij denkt en verhalen bedenkt. De mens die weet dat hij nooit het grootste of het belangrijkste bestaan in deze wereld zal zijn en juist daarom voortdurend probeert om dat tóch te worden.

Om ons kleine zelf terug te kunnen vinden, om de zeeën in ons te kunnen horen, moeten we eerst de natuur leren verstaan. Om de natuur te kunnen begrijpen moeten we er meer tijd in en aan besteden. Laten we het vaker hebben over de natuur, er aandachtiger naar luisteren en kijken.

 

De mens die weet dat hij nooit het grootste of het belangrijkste bestaan in deze wereld zal zijn en juist daarom voortdurend probeert om dat tóch te worden.

Ik hoop dat het lezen van Siddharta u een ander perspectief zal bieden. Een perspectief dat u ertoe aanzet even stil te staan in een tijd waarin stilstaan ondergewaardeerd is. Een perspectief dat u laat luisteren naar de rivier in uzelf.

 

Sholeh Rezazadeh

De hemel is altijd paars

Arghavan is een jonge Iraanse vrouw die nog maar kort in Nederland woont. Terwijl ze worstelt om een nieuw leven op te bouwen, wordt ze geplaagd door herinneringen aan haar jeugd in Iran. Een jeugd die paradijselijk begon maar een negatieve wending nam toen haar moeder van de ene op de andere dag vertrok en haar vader, haar steun en toeverlaat, verslaafd raakte aan opium. Ze nam daarop een radicaal besluit: ze liet het rauwe, bergachtige landschap van Iran definitief achter zich en vertrok naar het platste land ter wereld: Nederland. Arghavan werkt in een tweedehandswinkel in Amsterdam, waar ze bevriend raakt met sommige klanten, zoals met Anna, een dove danseres, en de oude Johan, die het geluid van bomen opneemt. Dan wordt ze verliefd op Mees, een jonge muzikant, die haar wereld volkomen op z’n kop zet.

Meer over dit boek

Siddhartha

Siddhartha is het verhaal van een brahmanenzoon die zijn leven wijdt aan het zoeken naar het ware zelf. Als asceet in de bergen mediteert en vast hij, maar vindt de waarheid niet. Zwervend als bedelmonnik hoort hij spreken over de Boeddha, maar ook de grote Meester kan hem de waarheid niet geven. Dan stort hij zich in het wereldse leven, wordt minnaar van de courtisane Kamala, verwerft rijkdom en bezit, totdat hij voelt hierin ten onder te zullen gaan; en opnieuw wordt hij bedelaar. Geleid door het heilige Om komt Siddhartha ten slotte aan de grote rivier, symbool van harmonie en vergankelijkheid. In de hut van de oude veerman leert hij de wereld der dingen lief te hebben en te begrijpen.

Meer over Siddhartha

Mark Harbers

Mark Harbers (VVD) studeerde Economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (niet afgerond). Hierna was hij werkzaam als communicatie-adviseur, en later als politiek assistent van Gerrit Zalm in kabinet-Balkenende IV. In kabinet-Rutte III was hij staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, en in kabinet-Rutte IV is hij nu benoemd tot minister van Infrastructuur en Waterstaat.

Meer over minister Harbers